РОЗРОБКА ДРЕСІНГУ З ПОКРАЩЕНИМ АНТИОКСИДАНТНИМ ПОТЕНЦІАЛОМ ТА ЗБАЛАНСОВАНИМ ЖИРНОКИСЛОТНИМ СКЛАДОМ
DOI:
https://doi.org/10.20998/2078-5364.2026.1.05Ключові слова:
комплексний антиоксидант, емульсійна система, поліненасичені жирні кислоти, стабільність до окиснення, термін зберіганняАнотація
Розроблено технологію оздоровчого дресингу зі збалансованим жирнокислотним складом та підвищеною окисною стабільністю. Проблема сумісності високого вмісту есенціальних ω-3 поліненасичених жирних кислот (ПНЖК) і довготривалої стабільності олійної основи вирішена шляхом раціонального купажування нерафінова-них олій холодного пресування: лляної, кукурудзяної та кунжутної. Обґрунтовано оп-тимальне співвідношення олій у купажі 1:2:1, що забезпечує фізіологічно досконалий жирнокислотний профіль із співвідношенням ω-3:ω-6 ПНЖК на рівні 1:1,7 та одночас-но високий потенціал природної антиоксидантної системи за рахунок токоферолів, се-замолу та сезамоліну.
Метою роботи була комплексна оцінка якості та стійкості створеної олійної ос-нови та модельного зразка дресингу на її базі. Методика дослідження включала газо-хроматографічний аналіз жирнокислотного складу, визначення антиоксидантної актив-ності та оцінку окисної стабільності за методом прискореного окиснення при 80 °C. Отримані результати доводять ефективність запропонованого підходу. Олійний купаж характеризується тривалим періодом індукції окиснення – 4,1 год, що свідчить про ви-соку власну стабільність, обумовлену синергією антиоксидантів з різних олій. Модель-ний зразок дресингу демонструє відмінну зберігальну здатність: протягом всього терміну дослідження не зафіксовано суттєвого зростання пероксидного числа, що підтверджує ефективність антиоксидантної системи купажу в реальній емульсійній матриці. Органолептичні властивості продукту залишаються стабільними.
Практична цінність роботи полягає в розробці конкретної рецептури та технології, готової для впровадження, що розширює асортимент конкурентноздатних хар-чових продуктів підвищеної харчової цінності. Запропонований принцип купажування може бути адаптований для моделювання складу інших олійних продуктів на основі цінної ліпідної сировини.
Посилання
Kunitsia E., Kalyna V., Haliasnyi I. Development of a flavored oil composition based on hemp oil with increased resistance to oxidation. Eastern-European Journal of En-terprise Technologies. 2023. Vol. 5, Iss. 11 (125). P. 26–33.
Sytnik N., Kunitsa E., Mazaeva V. Determination of the influence of natural antiox-idant concentrations on the shelf life of sunflower oil. Eastern-European Journal of Enter-prise Technologies. 2020. Vol. 4, Iss. 11 (106). P. 55–82.
Osaili T. M., Hasan F., Al-Nabulsi A. A. A worldwide review of illness outbreaks involving mixed salads and dressings and factors influencing product safety and shelf life. Food Microbiology. 2023. Vol. 112. P. 104238.
Papchenko V., Matveeva T., Bochkarev S. Development of amino acid balanced food systems based on wheat flour and oilseed meal. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies. 2020. Vol. 3, Iss. 11 (105). P. 66–76.
Petik P., Stankevych S., Zabrodina I., Zhulinska O. Determination of fat-soluble dyes influence on the oxidation induction period of their oil solutions. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies. 2023. Vol. 3, Iss. 6. P. 13–21.
Kovaliova O., Tchoursinov Y., Kalyna V. Identification of patterns in the produc-tion of a biologically active component for food products. Eastern-European Journal of En-terprise Technologies. 2020. Vol. 2, Iss. 11 (104). P. 61–68.
Demydova A., Aksonova O., Yevlash V., Tkachenko O. Antioxidant activity of plant extracts of Ukrainian origin and their effect on the oxidative stability of sunflower oil. Food Science and Technology. 2022. Vol. 16, No. 3. P. 55–64.
Stoica F., Condurache N. N., Aprodu Iu. Value-added salad dressing enriched with red onion skin anthocyanins entrapped in different biopolymers. Food Chemistry: X. 2022. Vol. 15. P. 100374.
Meldrum A. D., Ünlü G., Joyner H. The effect of organic acids and storage tem-perature on lite salad dressing rheology and Zygosaccharomyces parabailii growth. Journal of Food Science and Technology. 2022. Vol. 59. P. 4075–4084.
Mooliani H., Nouri M. Optimization of oxidative, physical stability and microbial characteristics of salad dressing emulsions based on avocado and whey protein combined with mint (Mentha spicata L.) extract. Food Measure. 2021. Vol. 15. P. 5713–5724.
De Leonardis A., Macciola V., Iftikhar A. Antioxidant effect of traditional and new vinegars on functional oil and vinegar dressing-based formulations. European Food Re-search and Technology. 2022. Vol. 248. P. 1573–1582.
Kupongsak S., Manomaiwajee M. Oxidative stability of salad dressing with Span-ish plum leaf extract. Food Measure. 2016. Vol. 10. P. 201–209.
Jolayemi O. S., Stranges N., Flamminii F. Influence of free and encapsulated olive leaf phenolic extract on the storage stability of single and double emulsion salad dressings. Food and Bioprocess Technology. 2021. Vol. 14. P. 93–105.
Chandran J., Nayana N., Roshini N. Oxidative stability, thermal stability and ac-ceptability of coconut oil flavored with essential oils from black pepper and ginger. Journal of Food Science and Technology. 2017. Vol. 54. P. 144–152.